| Doğum Sonrası Gerginlik |
|
|
|
Bebeğiniz doğduktan sonra kendinizi çok duygusal hissedebilirsiniz. Buna doğum sonrası gerginlik sendromu denir. (PPDS) Kadınların çoğu doğum sonrası gerginlik sendromunu bir derece yaşarlar. Birçok uzman doğum sonrası gerginliğin bir dereceye kadar normal olduğunu düşünür. Kadınların % 80'i "bebek depresyonu" yaşar. Aşağıdaki tartışmaya bakınız. Genellikle bebek doğduktan sonra 2 gün ve 2 hafta arasında ortaya çıkar. Bebek depresyonları geçicidir ve çoğu zaman başladıkları kadar çabuk biterler. Ancak, doğum sonrası depresyonun semptomları doğumdan sonra birkaç ay geçene kadar belirmeyebilir. Kadın tekrar âdet görmeye başlayınca ve hormonsal değişimler yaşarken ortaya çıkabilir. Doğum sonrası gerginlik sendromu kendi kendine çözümlenebilir ama bir yıl kadar uzun sürebilir. Daha ciddi problemlerde tedavi semptomları bir haftada hafifletebilir ve gelişme 6 ila 8 ay içinde belirgin olmalıdır. Çoğunlukla, tam iyileşme için ilaç tedavisi gerekir. Depresyonun Farklı Dereceleri Doğum sonrası gerginliğin en hafif şekli bebek depresyonudur. Bu durum sadece birkaç hafta sürer ve semptomlar kötüye gitmez. Bebek depresyonunu ele almak için yan sayfaya bakınız. Doğum sonrası gerginliğin daha ciddi bir versiyonu doğum sonrası depresyondur (PPD). Yeni annelerin yaklaşık % 10'unu etkiler. Bebek depresyonu ile doğum sonrası depresyon arasındaki fark semptomların sıklığı, yoğunluğu ve süresi ile ilgilidir. Bir annede sinir, karmaşa, panik ve umutsuzluk duyguları olabilir. Yeme ve uyuma düzenlerinde değişimler yaşayabilir. Bebeğini incitmekten ya da delirmeye başladığını hissetmekten korkar. Anksiyete PPD'nin majör semptomlarından biridir. Doğum sonrası gerginliğin en ciddi şekli doğum sonrası psikozdur. Kadın halüsinasyonlar görebilir, intiharı düşünebilir ve bebeğe zarar vermek isteyebilir. Doğum sonrası psikoz gelişen kadınların çoğu, doğumla ilgili olmayan iki kutuplu ruhsal bozukluk işaretleri gösterirler. Endişeleniyorsanız bu konuyu doktorunuzla tartışın. Doğumdan sonra, doğum sonrası gerginliğin bir türünü yaşadığınızı düşünüyorsanız doktorunuzla iletişim kurun. Her doğum sonrası reaksiyon, hafif ya da şiddetli olsun, genellikle geçici ve tedavi edilebilir. Ayrıca, anneliğin 2. haftasında doğumdan hemen sonraki kadar bitkinseniz doğum sonrası depresyon gelişmesi riski altındasınız demektir. Kendinizi son derece yorgun hissetmek normaldir, özellikle doğum süreci ve doğumun zorluğundan ve yeni bir anne olmanın getirdiği talepleri karşılamaya çalıştıktan sonra. Ancak, Eğer yorgunluğunuz 2 hafta içinde iyiye gitmezse doktorunuzla görüşün. Doğum Sonrası Gerginlik Sendromunun Nedenleri Yeni bir anne birçok düzenleme yapmalı ve kendisinden beklenen pek çok talebi karşılamalıdır. Bu durumlardan biri ya da ikisi birden gerginliğe neden olabilir. Doğum sonrası gerginliğe neyin sebep olduğundan emin değiliz; her kadın bu durumu yaşamaz. Bir kadının hormonsal değişimlere karşı kişisel duyarlılığının nedenlerin bir bölümünü oluşturabileceğini düşünüyoruz; doğumdan sonra östrojen ve progesteron hormonlarındaki azalma doğum sonrası gerginlik sendromuna katkıda bulunabilir. Olası diğer etmenler; ailedeki depresyon geçmişi, doğumdan sonra aile desteğinin olmayışı, yalnızlık ve kronik yorgunluktur. Ayrıca doğum sonrası gerginlik sendromuna karşı yüksek risk altında olabilirsiniz, eğer: • Anneniz ya da kız kardeşiniz bu problemi yaşamışsa aile içinde görülmektedir. • Daha önceki hamileliğinizden sonra PPD yaşamışsanız yeniden aynı problemi yaşama riskiniz vardır. • Bu hamilelik için kısırlık tedavisi gördüyseniz hormon değişimleri daha ciddi boyutta olabilir. • Hamilelikten önce aşırı PMS yaşadıysanız hormonsal dengesizlikler doğumdan sonra artabilir. • Kişisel olarak depresyon geçmişiniz varsa. • Yakın zamanlarda yaşamınızda önemli değişiklikler olduysa bunun sonucu olarak hormonsal bir düşüş yaşayabilirsiniz. Bebek Sonrası Depresyonun Üstesinden Gelme Bebek sonrası depresyonun üstesinden gelmek için yapabileceğiniz en önemli şeylerden biri iyi bir destek sisteminizin olmasıdır. Aile üyelerinizden ve arkadaşlarınızdan yardım isteyin. Annenizden veya eşinizin annesinden bir süre sizinle birlikte kalmalarını isteyin. Eşinizden, işinden bir süre için izin almasını isteyin ya da her gün gelip yardımcı olacak birini işe alın. Semptomları hafifletmek için yapabileceğiniz başka şeyler de var. Aşağıdakilerden herhangi birini ya da hepsini deneyebilirsiniz. • Bebeğiniz uyurken dinlenin. • Aynı durumda olan başka anneleri bulun; duygularınızı ve deneyimlerinizi paylaşmak size yardımcı olur. • Mükemmel olmaya çalışmayın. • Kendinizi şımartın. • Her gün ılımlı biçimde egzersiz yapın. • İyi beslenin ve bol sıvı alın. • Her gün dışarı çıkın. Eğer yukarıdaki adımlar sizde olumlu sonuçlar vermezse geçici olarak antidepresan kullanma konusunda doktorunuza danışın. Doğum sonrası depresyon yaşayan kadınların hemen hemen % 85'i 1 yıla kadar ilaç tedavisi görür. Post Partum Depresyonun Daha Ciddi Türlerinin Üstesinden Gelmek Bebek depresyonunun göreceli olarak hafif semptomlarının yanında doğum sonrası gerginlik sendromu iki şekilde belli olabilir. Bazı kadınlar haftalar veya aylarca süren akut depresyon yaşarlar; uyuyamazlar ya da yemek yiyemezler, kendilerini değersiz ve yalnız hissederler, mutsuzdurlar ve sık sık ağlarlar. Bazı kadınlar ise, son derece heyecanlı, huzursuz ve telaşlı olurlar. Kalp hızları artar. Bazı şanssız kadınlar ise aym dönemde her iki semptom grubunu birden yaşarlar. |


